Pedagog szkolny doradza [cz. 2]

  Pedagog szkolny doradza: „Nadpobudliwość psychoruchowa”

  Nadpobudliwość psychoruchowa –coraz częściej nazywana zespołem ADHD jest zaliczana do zaburzeń rozwoju psychoruchowego. Termin ten używany jest w literaturze psychologicznej jak i psychiatrycznej. Zaburzenie psychoruchowe uwarunkowane może być wieloma czynnikami będącymi skutkiem oddziaływania czynników patogennych.

  Przyczyny biologiczne powodujące uszkodzenie struktury i zaburzenia funkcji centralnego układu nerwowego mogą mieć miejsce w okresie prenatalnym, perinatalnym i postnatalnym.W okresie prenatalnym wpływ na nieprawidłowy rozwój mają między innymi geny patologiczne rodziców, które są nosicielami cech chorobowych. Może wystąpić uszkodzenie komórek rozrodczych, niewłaściwa budowa jądra komórkowego. Wpływ mają choroby wirusowe przebyte przez matkę, toksoplazmoza, zatrucie ciążowe, niedotlenienie płodu. Wszystkie te czynniki wpływają na ewentualne zaburzenia psychoruchowe dziecka.W okresie perinatalnym najczęstszą przyczyną uszkodzenia centralnego układu nerwowego są czynniki tzw. okołoporodowe. Zaliczyć do nich można przedwczesny poród, wylewy śródczaszkowe, uszkodzenia wywołane powikłaniami porodowymi.W okresie postnatalnym najczęstszą przyczyną uszkodzenia układu nerwowego są mechaniczne urazy czaszki, niektóre choroby - np. epilepsja, zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, niedożywienie.

   Oprócz przyczyn biologicznych niewątpliwy wpływ na rozwój lub nieprawidłowości w rozwoju psychoruchowym dziecka ma jego aktywność własna, wychowanie rodziców i środowisko. Zjawisko nadpobudliwości jest bardzo częste. Nieprawidłowy proces wychowawczy i nasilenie objawów mogą uczynić dziecko trudnym i kłopotliwym wychowankiem. Jak można rozpoznać symptomy nieprawidłowości? W sposobie wykonywania codziennych czynności, w kontaktach interpersonalnych. Najbardziej widoczne są one w czasie pobytu w szkole, gdzie wymagane jest skupienie uwagi i przebywanie w jednym miejscu. Jak sama nazwa wskazuje pobudzenie dotyczy sfery psychiki, ruchu i emocji. Nadruchliwość i zmienność uczuciowa często postrzegane są jako cecha fizjologiczna, pewna prawidłowość. Rodzice zgłaszają się po pomoc dopiero w momencie, gdy stają się one przeszkodą w nauce i kontaktach rówieśniczych. Nie znaczy to jednak, że wcześniej nie występowała w wieku niemowlęcym; niepokojąca jest zbytnia ruchliwość, krzykliwość, pobudliwość, mała ilość snu i wahania apetytu. Niestabilność emocjonalna przejawia się w postaci wahań nastrojów i wybuchów złości. W młodszym wieku szkolnym dziecko ujawnia wcześniejsze nawyki. Nowe sytuacje, które często dziecko "przerastają" dodatkowo pobudzają dzieci nadpobudliwe. Rozpoczyna się oddziaływanie dwóch autorytetów: rodziców, którzy nie mają wpływu na dziecko w czasie jego pobytu w szkole i nauczyciela, którego autorytet dopiero się kształtuje. Formująca się grupa rówieśnicza jest dodatkowym elementem dopingującym. Mogą pojawić się objawy zawężonej formy nadpobudliwości wstępujące jako ruchy manipulacyjne. Nieraz przechodzą one w czynności przymusowe - objaw nerwicy. Jest to okres w życiu dziecka nadpobudliwego, który stosunkowo szybko pozwala postawić diagnozę i podjąć odpowiednie przeciwdziałania.Okres dorastania to dominacja nadpobudliwości emocjonalnej - demonstracja buntu, niekonsekwentna samodzielność, konflikty. Dzieci nadruchliwe często stwarzają sytuacje będące dla nich zagrożeniem zdrowia i bezpieczeństwa. W otoczeniu wywołują zniecierpliwienie i zmęczenie. Z racji zachowania często są niesprawiedliwie karane. Wzmożona aktywność ruchowa nie pozwala im usiedzieć spokojnie nawet, gdy są bardzo zainteresowane lub "obiecały poprawę". Wymieniona cecha „zaburzenie” częściej dotyka chłopców.

  W dzieciństwie problemy z zaburzeniem koncentracji uwagi przejawiają się przez częstą zmianę obiektu zabawy. Faktem jest, że dziecko w wieku 2-3 lat potraf skupić uwagę na okres 5-10 minut, w wieku 5-6 lat na około 20 minut, w momencie rozpoczęcia nauki czas ten wydłuża się stopniowo. Zaburzenia w koncentracji uwagi powodują, iż czas ten ulega skróceniu. Są one również powodem trudności w uczeniu się, choć niejednokrotnie dzieci z zaburzeniami psychoruchowymi mają poziom inteligencji powyżej przeciętnej. Występuje tu trudność w hamowaniu i kontrolowaniu nadmiaru napływających informacji. Uwaga szybko przenosi się z przedmiotu na przedmiot, co nie pozwala skupić się na zajęciu i powoduje porzucanie rozpoczętych zadań. Szybko się męczą i ich wysiłek jest nierównomierny. J. Pawłow nazwał ten syndrom nadpobudliwości "odruchem orientacyjnym", który przejawia się kierowaniem uwagi przez dziecko na niemal każdy bodziec płynący z otoczenia. Rodzice i nauczyciele często skarżą się na dzieci, że te "nie chcą" uważać. Jest to jednak niezależne od woli dziecka /tak, jak nadmierna ruchliwość/ i stwarza mu problemy - jest roztargnione, chaotyczne, zapomina się, szybko się męczy. Dzieci z zaburzoną sferą emocjonalną określa się jako konfliktowe, drażliwe i nieopanowane.

Dziecko, które oczekuje miłości i akceptacji od najbliższych, niezrozumiane w swej sferze emocjonalnej pogłębia negatywne reakcje. Bardzo się starając, będąc w ciągłym napięciu działa jeszcze bardziej emocjonalnie, dla otoczenia - niezrozumiale. U większości dzieci nadpobudliwych, obserwowane zachowania mogą występować nie tylko w jednej sferze, ale w dwóch lub trzech.Wymienione zaburzenia sprawiają, że dzieci posiadające je, określane mianem nadpobudliwych wymagają szybkiej, sprawnej diagnozy i odpowiedniej terapii. Dzieci te nie są łatwe do wychowania, należy jednak pamiętać, że nie tyle stanowią problem dla dorosłych, co męczą się same. Indywidualne uzdolnienia i skłonności oraz warunki, w jakich upływa życie rzutują na człowieka - jest otwarty lub skryty, łagodniejszy lub surowszy, ostrożny lub ufny.Gdy jednostka ludzka otrzyma tylko szansę może rozwinąć swoje uzdolnienia lub talenty. Terapia dzieci cierpiących na zespół nadpobudliwości psychoruchowej jest skuteczniejsza w przypadku uzupełnienia leczenia standardowego zajęciami kształtującymi postawy społeczne.

  Efekty pracy terapeutycznej możliwe będą, gdy będzie ona systematyczna, cierpliwa i kompleksowa, tzn. obejmie dziecko i rodzinę. Nie można prowadzić terapii bez zmian w środowisku, które współuczestniczy w powstawaniu zaburzeń. Chcąc pomóc dziecku należy przede wszystkim współpracować z rodziną.Rodzice powinni dołożyć starań, aby nie udzieliła im się nadpobudliwość dziecka. Najwięcej, bowiem błędów i problemów powstaje w sytuacji, gdy pobudzenie dziecka dotyka cały dom i jego mieszkańców. Nadmierna hałaśliwość i ruchliwość dziecka przyczynia się do zdenerwowania i zniecierpliwienia rodziców, którzy w tej sytuacji mogą zachować się irracjonalnie. Trzeba wyrobić w sobie pewien rodzaj odporności na emocje dostarczane przez dziecko. To wszystko przychodzi z wielkim trudem, ale warto dołożyć starań, wyciszyć siebie samego i własne emocje.

  Spokój i konsekwencja to klucz do powodzenia w wychowaniu dziecka nadpobudliwego. Należy pamiętać, że zachowanie jest spowodowane słabym systemem nerwowym, niezdolnym do prawidłowego odbierania wzrastającej ilości bodźców.

 

 

 

Statystyki

Odsłon artykułów:
2165172

Ogląda nas

Odwiedza nas 168 gości oraz 0 użytkowników.

Strona główna Pedagog szkolny Pedagog szkolny doradza [cz. 2]